Teren parafii

Terytorium parafii K這dnica oko這 po這wy XIV wieku liczy這 prawie 170 km2. Na tak rozleg造m obszarze znajdowa這 si w II po這wie XV wieku 13 miejscowo軼i tworz帷ych okr璕 parafialny. Liczba ta na przestrzeni wiek闚 ulega豉 zmianom, co po鈍iadczaj 廝鏚豉 w tabeli.

Miejscowo軼i nale膨ce do parafii K這dnica (Chodel) do ko鎍a XVI wieku

Nazwa miejscowo軼i
Liber Beneficiorum J.D逝gosza
Rejestr poborowy
z 1531 r.
Lustracja woj.Lubelskiego
z 1565 r.
Wizytacja
z 1595 r.
Chodel (miasto)
 
 
 
+
Chrzan闚
+
+
 
+
Czelustka
+
 
 
 
God闚
+
+
+
+
Je鄴w
+
+
+
+
K這dnica
+
+
+
+
Komaszyce
+
+
+
+
Ksi捫
+
 
 
+
M軼is豉w
+
 
 
 
Poniatowa
+
+
 
+
Puszno
 
 
 
+
Ruda Maciejowska
 
 
 
+
Skrzyniec
+
+
 
+
安idno
+
+
 
+
Wola Je穎wska
+
 
 
 
W鏊ka Chodelska
 
 
 
+
W鏊ka Komaszycka
 
 
 
+
Wron闚
+
+
 
+
Razem
13
9
4
15

Miejscowo軼i nale膨ce do parafii Chodel i filii w Ratoszynie pod koniec XVI wieku


Stopniowy rozw鎩 terytorialny parafii Chodel nast瘼owa w XVII i XVIII wieku.

Miejscowo軼i nale膨ce do parafii Chodel w XVII i XVIII wieku

Nazwa miejscowo軼i
Wizytacja 1611r.
Rejestr poborowy 1626r.
Wizytacja 1675r.
Rejestr pog堯wnego 1676r.
Wizytacja 1721r.
Wizytacja 1739r.
Wizytacja 1748r.
Wizytacja 1781r.
Spis Poniatowskiego 1787r.
Chodel (miasto)
+
+
+
+
+
+
+
+
+
Bor闚
 
+
+
 
 
+
+
+
+
Borzech闚
 
+
 
 
 
 
 
 
 
Budzy
 
 
 
 
 
 
 
 
+
Chrzan闚
+
+
+
+
+
+
+
+
 
God闚
+
+
+
+
+
+
+
+
+
Je鄴w
 
 
+
 
+
+
+
+
+
K這dnica
 
 
 
 
+
+
+
 
 
Komaszyce
+
+
+
+
+
+
+
+
+
Ksi捫
 
+
+
+
 
+
+
+
+
Loret
 
 
 
 
 
 
 
+
+
M造nki Poniatowskie
 
 
 
 
 
+
+
 
 
Piaski
 
 
 
 
 
 
 
 
+
Poniatowa
+
+
 
+
+
+
+
+
+
Puszno
+
 
+
+
+
+
+
 
+
Skrzyniec
+
+
+
+
+
+
+
+
+
安idno
 
+
+
+
+
+
+
+
+
W鏊ka Komaszycka
+
 
+
+
+
+
+
+
+
Wron闚
+
+
+
+
+
+
+
+
+
Razem
9
11
12
11
12
15
15
14
15

Miejscowo軼i nale膨ce do parafii Chodel w XIX i pocz徠ku XX wieku

Nazwa miejscowo軼i
Wizytacja 1904r.
Wizytacja 1805r.
Tabela miast i wsi 1827r.
Opis diecezji lubelskiej 1863r.
Przewodnik po Kr鏊. Pol. 1901r.
Inwentarz 1920r.
Chodel (miasto)
+
+
+
+
+
+
Adelin
+
 
 
 
+
+
Anton闚ka
+
 
 
 
 
+
Bara鎍z闚ka
 
 
 
+
 
 
Bor闚
+
+
 
+
+
+
Borowski Chrzan闚
+
 
 
 
 
 
Budzy
+
+
+
+
+
+
Chrzan闚 Kolonia
 
 
 
 
+
 
Chrzan闚 Wie
+
+
 
+
+
+
Choiny
 
 
 
 
 
+
Cuple
+
 
 
 
+
+
Darowne
+
 
 
 
+
+
D帳rowa
 
 
 
 
 
+
D帳rowa Godowska
+
 
 
 
 
+
D帳rowa Wronowska
+
 
 
 
 
+
D帳r闚ka
 
 
 
 
+
 
D瑿iny
+
 
 
 
+
+
Fryszarka
 
 
 
+
+
+
God闚
+
+
 
+
+
+
Granice
+
 
 
 
 
+
Huta Borowska
+
 
 
+
 
+
Huta Godowska
 
 
 
 
+
 
Je鄴w
+
+
+
+
+
+
Kaw璚zyn
+
 
 
 
 
+
Kierz
 
 
 
+
 
 
Kolonia Bor闚
+
 
 
 
 
 
Kolonia Skrzyniecka
+
 
 
 
 
+
K這dnica
 
+
 
 
+
+
Komaszyce Nowe
+
 
 
 
 
+
Komaszyce Stare
+
 
 
 
 
+
Ko簑ch闚ka
+
 
 
+
+
+
Ksi捫
+
 
 
 
+
+
Kudlak
+
 
 
 
 
 
Lipiny
+
 
 
 
+
+
Loret
+
+
 
 
 
+
Ludwik闚
+
 
 
 
 
 
Majdan Borowski
+
 
 
+
+
+
Majdan Skrzyniecki
+
 
 
 
+
+
M造nki Kraczewskie
+
 
 
+
 
+
M造nki Wronowskie
+
 
 
+
 
+
Osiny
+
 
 
+
+
+
Plizin
+
 
 
 
+
 
P這wizny
+
 
 
 
+
+
Podb鏎
+
 
 
 
 
+
Poniatowa
+
+
 
+
+
+
Pru郾in
 
 
 
+
 
 
Przytyki
+
 
 
 
+
+
Puszno
+
 
 
 
+
+
Puszno Godowskie
 
 
 
 
+
 
Puszno Skokowskie
 
 
 
 
+
 
Radlin
 
 
 
+
+
 
Ratoszyn
 
 
 
+
 
 
Ruda Godowska
+
 
 
 
+
 
Ruda Maciejowska
+
 
+
+
+
+
Seweryn闚ka
+
 
 
 
+
+
Siewalka
+
 
 
 
+
+
Skrzyniec
+
+
+
+
+
+
S逝pecczyzna
+
 
 
 
 
+
Spaczniak
+
 
 
 
 
+
Stoczki
 
 
 
 
+
+
安idno
+
+
+
+
+
+
Truszk闚
 
 
 
 
 
+
Trzciniec
 
 
+
 
+
+
Wiktoria
+
 
 
 
 
 
Wincent闚ka
 
 
 
 
 
+
W鏊ka Godowska
 
 
 
+
 
 
W鏊ka Komaszycka
+
+
+
 
 
 
Wron闚
+
+
+
+
+
+
Wymys堯w
+
 
 
 
+
+
Zastawka
+
 
 
 
+
+
Zofi闚ka
+
 
 
 
+
+
秦obnie
 
 
 
+
 
 
Razem
53
14
12
25
41
53

Odleg這嗆 miejscowo軼i od ko軼io豉 parafialnego w Chodlu w roku 1904

Odleg這嗆 w kilometrach
Miejscowo軼i
Razem
0,5
Je鄴w, Loret
2
1
Anton闚ka, Budzy, God闚, Ko簑ch闚ka, Przytyki, Zastawki
6
1,5
Kaw璚zyn, Wiktoria
2
2
Adelina, Granice, Majdan Borowski, Trzciniec
4
2,5
W鏊ka Komaszycka
1
3
Bor闚, Cuple, D帳rowa Godowska, Huta Borowska, Kolonia Bor闚, Komaszyce Nowe, Komaszyce Stare, Ksi捫, Lipiny, Osiny, Puszno, Siewalka
12
3,5
Chrzan闚 Borowski
1
4
D帳rowa Wronowska, Ruda Godowska, Seweryn闚ka, S逝pecczyzna, Wron闚, Zofi闚ka
6
5,5
Chrzan闚, D瑿iny, Kudlak, M造nki Wronowskie, Plizin, P這wizny, Spaczniak, 安idno
8
6,5
Darowne, Ruda Maciejowska
2
7,5
Kolonia Skrzyniec, Majdan Skrzyniecki, Ludwik闚, M造nki Kraczewskie, Poniatowa, Skrzyniec
6
8,5
Podb鏎z, Wymys堯w
2

Z tabeli wynika, 瞠 najwi瘯sz grup - licz帷 12 miejscowo軼i - stanowi造 wioski, kt鏎ych odleg這嗆 od ko軼io豉 wynosi豉 oko這 3 kilometr闚. R闚nie du膨 grup tworzy這 8 miejscowo軼i po這穎nych w promieniu 5,5 km od Chodla. Przy czym odleg這嗆 powy瞠j 5 km by豉 ju odleg這軼i znacz帷, kt鏎a utrudnia豉 ludno軼i przybycie na niedzieln msz 鈍i皻. Liczne by造 te miejscowo軼i, kt鏎ych odleg這嗆 od ko軼io豉 wynosi豉 oko這 4 i 7-8 km. Najdalej po這穎nymi wioskami by Podb鏎z i Wymys堯w, najbli瞠j za Chodla le瘸造 grunta wsi Je鄴w, Loret, Anton闚ka, God闚, Budzy, Ko簑ch闚ka i Zastawki.
Mo積a wysun望 hipotez, 瞠 mieszka鎍y wsi po這穎nych na kra鎍ach terytorium parafii nie ucz瘰zczali tak regularnie na nabo瞠雟twa, jak ludno嗆, kt鏎a mieszka豉 blisko ko軼io豉 parafialnego. Powy窺za hipoteza nie musia豉 jednak odzwierciedla stanu, jaki by w rzeczywisto軼i.
Obok kwestii liczby miejscowo軼i nale膨cych do parafii i odleg這軼i od ko軼io豉, zagadnieniem wi捫帷ym si z terytorium o鈔odka duszpasterskiego jest patronat miejscowo軼i, czyli czyj w豉sno軼i by豉 dana wie. Typy w豉sno軼i miejscowo軼i nale膨cych do parafii Chodel, ilustruje poni窺za tabela.

W豉sno嗆 miejscowo軼i nale膨cych do parafii Chodel do roku 1584

Rodzaj w豉sno軼i
Ko軼ielna
Szlachecka
Je鄴w
Chodel
Chrzan闚
Czelustka
God闚
K這dnica
Komaszyce
Ksi捫
M軼is豉w
Poniatowa
Puszno
Ruda Maciejowska
Skrzyniec
安idno
Wola Je穎wska
W鏊ka Chodelska
W鏊ka Komaszycka
Wron闚
1
17

Zauwa篡 mo積a zdecydowan przewag w豉sno軼i szlacheckiej (17 wiosek) nad ko軼ieln (1 wioska). Na terenie parafii nie by這 wiosek nale膨cych do d鏏r kr鏊ewskich czy mieszcza雟kich. Obszar ten zamieszkiwa豉 szlachta, do kt鏎ej nale瘸造 wymienione w tabeli miejscowo軼i. Taki stan rzeczy trwa do ko鎍a XVI wieku.
Je鄴w, od 1447 roku do ko鎍a XVI wieku wchodzi w sk豉d uposa瞠nia biskup闚 krakowskich. Z wioski tej (licz帷ej ok. 14 豉n闚) pobierali oni dziesi璚in snopow. Ze wzgl璠u na zbyt du膨 odleg這嗆 od pozosta造ch d鏏r biskupich, wioska ta nie przedstawia豉 wi瘯szej warto軼i gospodarczej. S逝篡豉 w g堯wnej mierze jako miejsce postoju i wypoczynku dla podr騜uj帷ego biskupa i jego dworu, poniewa po這穎na by豉 przy trakcie prowadz帷ym z I鹵y, Kurowa i Sandomierza do Lublina.
W roku 1594 Je鄴w zmieni w豉軼iciela. 荑czesny biskup krakowski Jerzy Radziwi陶 zapisa ca造 maj徠ek wsi jezuitom. Nast瘼nie kr鏊 Zygmunt III Waza potwierdzi t darowizn w specjalnym przywileju wydanym w Warszawie 8 kwietnia 1594 r. Jezuici stali si pe軟oprawnymi w豉軼icielami dopiero pi耩 lat p騧niej, gdy drog s康ow rozstrzygni皻o spory z dziedzicami so貫ctwa - R騜kami.
Podobna zmiana w豉軼iciela mia豉 miejsce w przypadku Chodla. Do ko鎍a I po這wy XVI wieku miasto nale瘸這 do rodu Maciejowskich, a pocz患szy za od trzeciej 獞ierci XVI wieku - do kolegium jezuit闚 w Lublinie. Do pocz徠ku XVII stulecia opr鏂z Je穎wa i Chodla w豉sno軼i jezuit闚 staj si Komaszyce oraz God闚. Omawiaj帷 terytorium parafii nie spos鏏 pomin望 centrum o鈔odka duszpasterskiego, kt鏎e znajdowa這 si w Chodlu. By這 to jedyne miasto, kt鏎e nale瘸這 do parafii.
Trudno jest wyja郾i znaczenie nazwy miasta Chodel. Nazwa ta jest nazw dzier瘸wcz. Problemy sprawia r闚nie pr鏏a ustalenia, kiedy nast徙i豉 lokacja Chodla. Szerzej za這瞠nie Chodla opisane jest w cz窷ci opisuj帷ej histori miasta. Prawdopodobnie by豉 to w闚czas - w po這wie XV wieku - ma豉 wioska. Domniemywa mo積a, 瞠 by豉 to osada targowa, z kilkoma domami i placem targowym po這穎nym w centrum. Przypuszczalne istnienie placu targowego w osadzie chodelskiej wyja郾ia這by p騧niejszy mechanizm lokacji miasta, gdy podstaw lokacji miast w 鈔edniowieczu by豉 obecno嗆 placu targowego. Niezbyt szcz窷liwy wyb鏎 terenu pod przysz陰 lokacj o鈔odka miejskiego nie sprzyja od samego pocz徠ku jego rozwojowi. W s御iedztwie funkcjonowa造 ju starsze miasta (Be鹵yce, Opole, Urz璠闚), kt鏎e za這穎ne zosta造 w I 獞ierci XV wieku. Przez Chodel nie przebiega te 瘸den trakt handlowy, z obecno軼i kt鏎ego mieszka鎍y mogliby czerpa korzy軼i finansowe.
Wszystkie wymienione czynniki zadecydowa造 o charakterze Chodla, kt鏎y pe軟i funkcj o鈔odka wymiany handlowej dla okolicznych wiosek. Do XIX wieku dominuj帷 ga喚zi gospodarki by豉 tu gospodarka rolniczo-hodowlana.